Schets van het probleem tijdens de stoet en de dagen volgend op de stoet:
Tijdens de stoet en de dagen volgend op de stoet worden verschillende soorten confetti gebruikt, namelijk: papier, plastic, slingerpapier, ... De ene heeft een grotere impact op het milieu dan de andere. Maar ze blijven na de stoet allemaal liggen en zijn moeilijk te verwijderen.
Naast de confetti hebben we ook nog de andere spullen die uitgegooid worden tijdens de stoet: pamfletten, snoep in papier en plastic verpakking, chips, knuffels, balletjes, popcorn, ballonnen, fruit, ... Het ene al wat meer gegeerd dan het andere. Waardoor niet alles geraapt wordt tijdens de stoet en dus in het milieu belandt. Bezoekers eten al wat snoep en het papiertje gooien ze op de grond.
Een volgend afval onderdeel van de stoet zijn de grote dozen en plastic zakken waar de carnavalsverenigingen hun snoep/confetti in bewaren op de praalwagen. Deze dozen gooien ze tijdens de stoet uit de wagen en belanden zo in het milieu.
Als laatste zijn er de plastic bekertjes/blikjes die uitgedeeld worden aan de ouders met drank in of zelf gebruikt worden door de vereniging. Deze belanden ook vaak op de grond.
De regelgeving
In de politiecodex Limburg Regio Hoofdstad is het volgende artikel opgenomen naar aanleiding van carnaval en andere gelijkaardige evenementen:
Artikel 35 Het is altijd, dus ook onder andere tijdens carnavalsoptochten en andere openbare evenementen, verboden om:
- Confetti of slingerpapier te gooien behoudens voorafgaande schriftelijke toestemming van de burgemeester;
- Voorwerpen of middelen, onder andere spuitbussen met kleur– en/of scheerschuim, spuitbussen met haarlak en potten met schoensmeer, op de openbare weg of in openbare inrichtingen op een oneigenlijke manier te gebruiken zodat er schade en/of verwondingen veroorzaakt kunnen worden aan personen en/of goederen.
Dit wil zeggen dat wanneer de burgemeester geen vraag krijgt voor het uitgooien van confetti, het ook niet is toegelaten en er bijgevolg een GAS-boete kan worden uitgeschreven. Ook moeten we in dit geval aandacht besteden aan de sensibilisatie van de bezoekers. Zij hebben vaak confetti in allerhande vormen bij en dit zonder toelating van de burgemeester. Bij de kindercarnavalstoet krijgen de kindjes een beetje confetti om te gooien. Vaak naar de ouders of familie. Dit is dus ook niet mogelijk zonder toelating van de burgemeester.
Huidige maatregelen door de gemeente:
We voorzien op de route enkele zones waar de verenigingen hun dozen en plastic zakken kunnen achterlaten.
Als laatste wagen van de stoet rijden de collega's van de dienst facilitair management. Zij ruimen de dozen en plastic zakken op en blazen al het afval naar het midden van de weg waar een veegwagen van Road Sweeper het afval opveegt. Op maandag gaan ze een tweede keer rond. De kosten voor het vegen van de weg door Road Sweeper zijn mee opgenomen in het algemeen bestek voor het reinigen van de wegen.
Nota dienst duurzaam carnaval
Op 4 oktober 2018 was er een overleg tussen de provincie Limburg, Limburg.net, de carnavalsfederatie F.E.N en milieu- en duurzaamheidsambtenaren. Ook de milieuambtenaar van de gemeente Zonhoven was hierop aanwezig. Enkele van bovenstaande mogelijke oplossingen werden tijdens dit overleg afgetoetst. Twee belangrijke opmerking tijdens dit overleg zijn:
- Als je iets wilt doen voor het aankomende carnavalsseizoen moet het ten laatste in september op punt staan. Ofwel zelfs al vlak na het seizoen, voor het volgende jaar.
- Het blijft belangrijk om de carnavalsverenigingen in het proces te blijven betrekken zodat ze mee kunnen denken, anders werkt het sowieso niet.
Vanuit de milieuraad werd in het najaar van 2018 een bevraging gedaan bij de Zonhovense carnavalsverenigingen over duurzaam carnaval. Hierop kwam geen reactie.
De mogelijke oplossingen moeten we in overleg met de raad van 11 bespreken. De bedoeling is om te komen tot een constructieve oplossing en een duurzaam carnaval waar iedereen beter van wordt.
Enkele belangrijke aandachtspunten hierbij zijn:
- De gemeente ondersteunt al initiatieven zoals Straat.net, de Mooimakers, de Statiegeldalliantie om uitbreiding van de plastic soep tegen te gaan.
- Door minder uit te gooien kan de carnavalsvereniging meer investeren in de wagen wat de beleving vergroot.
- Duurzame en kwalitatieve alternatieven van snoep zijn vaak duurder. Vanuit de Raad van 11 kan eventueel een samenaankoop van snoep of een ander alternatief georganiseerd worden.
- In Lanaken doen carnavalsverenigingen mee aan Straat.net. Voor elke opgeruimde kilometer krijgen zij van Limburg.net 15 euro.
- Sensibilisering naar de burger toe is zeer belangrijk.
- We doen zoveel moeite om verspilling op alle vlakken tegen te gaan. Maar goedkoop snoep rapen de bezoekers vaak niet op en wordt vertrappeld. Het snoep dat door de kinderen geraapt wordt, belandt het volgende jaar vaak integraal in de vuilbak.
- Kinderen vinden carnaval fijn omdat ze met confetti mogen gooien en snoep kunnen rapen. Wanneer dat niet meer mogelijk is, moeten we samen zorgen dat de beleving vergroot.
Nota dienst duurzame evenementen
Naast de carnaval heeft de gemeente nog heel wat evenementen die we zeker onder de loep moeten nemen.
- De plastic zakjes op de zondagsmarkt en bij de handelaars
- De plastic bekers op allerhande evenementen
- De plastic lepeltjes, de verpakte suikertjes en koeken en de melkjes
- De ballonnen die bij evenementen opgelaten worden
- De confetti en andere materialen die gegooid worden bij huwelijken
- ...
De aankoop van herbruikbare drinkbekers is een zeer goede manier om het plastic op onze en andere evenementen te verminderen. Vanuit de gemeente kunnen we deze onder andere gebruiken tijdens Zonhoven Trap Door en in de uitleen aanbieden voor andere verenigingen.
Voor Zonhoven culinair en het Foodtruck festival kunnen we opleggen dat enkel herbruikbare of recycleerbare materialen zoals bamboe of voorwerpen uit cellulose gebruikt worden.
Op dit moment wordt tijdens de huwelijken vaak plastic confetti, rijst, slingers, … gebruikt met al de gevolgen van dien. De plastic confetti en slingers waaien weg en komen in de Roosterbeek en tussen de beplanting terecht. De collega’s van facilitair management ruimt op regelmatige basis de confetti tussen de beplanting op. De dienst stelt voor om de koppeltjes te sensibiliseren. Zij moeten hiervoor een toelating van de burgemeester voor aanvragen. Wanneer ze dit niet doen kan het aanzien worden als sluikstorten. Hierop staat een GAS-boete.
Bij de afgelopen verkiezingen bestelde de gemeente veel te veel taart en broodjes. Van de taart heeft het gemeentepersoneel nog enkele dagen kunnen eten maar de broodjes hebben we kunnen weggooien. Ook voor de Gouden Zonhovenaar wordt vaak teveel besteld. Het voorstel van de dienst is om de noden beter af te stellen op de consumptie om zo de hoeveelheid voedselverspilling tegen te gaan.
Belangrijke voor al deze punten is sorteren waardoor hergebruik eventueel mogelijk is. Zo kunnen we op Zonhoven Trap Door verschillende vuilbakken voorzien en de bezoekers hierover sensibiliseren.
Naar de verenigingen toe kunnen we hierover ook een sensibilisatiecampagne opstarten en de subsidiëring hierop afstellen. Er is bijvoorbeeld een gemeente die de verenigingen opgeroepen heeft om het kraantjeswatercharter te ondertekenen en bood aan de leden van deze verenigingen een drinkbus aan.
Voor de gemeentelijke evenementen kunnen we gebruik maken van de groenEVENTscan. Deze helpt jouw als organisator om het evenement duurzamer te maken en dit niet enkel op het vlak van afval maar ook mobiliteit, energie, …
Het college beslist om vanaf 2019 de politiecodex toe te passen voor de carnavalstoet. Vanaf 2020 is er een verbod op snoepjes in plastic. Zonhovense carnavalsverenigingen die in 2019 al plastic vrij zijn krijgen een beloning.
Het college geeft de opdracht aan de dienst facilitair management om de slokkers in het centrum dicht te maken tijdens de stoet.
Het college beslist om in overleg te treden met De Raad van 11 om het carnaval in de toekomst duurzamer te maken. Confetti is alleszins verboden voor de stoet van 2019 en volgende. Vanaf 2020 wordt ook het "kleine" snoep in plastic verpakt verboden. Zonhovense karnavalverenigingen die ook reeds in 2019 dit kleine snoep in plastic weren, worden beloond met een tussenkomst van 100 euro.
Het college beslist om van Zonhoven Trapt Door een duurzaam evenement te maken. Dit wil zeggen: enkel herbruikbare bekers en duurzame alternatieven voor het eten, het afval sorteren zodat hergebruik/compostering mogelijk is, ... De groenEVENTscan wordt gebruikt.
Het college beslist om tijdens een huwelijk het gooien van elke vorm van confetti en andere voorwerpen te verbieden. Dit zowel aan het gemeentehuis als aan de kerken of kappelen.
Het college vraagt aan de betrokken diensten om bedachtzaam om te gaan bij de bestelling van eten en voorverpakt voedsel zoals melkjes, suikertjes, ...
Het college beslist om de plastic zakjes op de zondagsmarkt af te schaffen. Het markt regelement wordt hiervoor aangepast.
Het bestuur vraagt aan de betrokken diensten om voor elk evenement waar meer dan 500 bezoekers komen de groenEVENTscan uit te voeren.
Het college beslist om geen plastic lepels meer te gebruiken en enkel nog biologisch afbreekbare ballonnen te gebruiken.
Het college beslist dat het Foodtruck Festival en Zonhoven culinair enkel gebruik mag maken van recycleerbaar materiaal.