Gezien de grote negatieve impact op de natuur en leefbaarheid in de omgeving is het belangrijk om voor 30 april bezwaar in te dienen tegen de aanleg van een leidingstraat tussen Antwerpen en het Ruhrgebied. Ook Zonhoven wordt potentieel zwaar geraakt door de plannen.
Ter informatie:
Klik hier om naar de website van het Departement Omgeving te gaan, waar je alle benodigde informatie kan terugvinden over de leidingstraat. Wil je een kaart zien met de mogelijke tracés van de leidingstraat? Klik dan hier.
Concrete vraag van dit ingediend agendapunt: Gaat onze gemeente bezwaarschrift indienen tegen de aanleg van deze leidingstraat?
Ik vraag alvast om als gemeente ons bezwaar te uiten over de drie huidig vooropgestelde tracés zoals voorgesteld in de startnota, goedgekeurd door de Vlaamse Regering op 18 december 2020.
Omwille van alle onderstaande redenen vragen met aandrang dat de Vlaamse Regering geen van de drie reeds voorgestelde tracés in uitvoering brengt. De gevolgen overheen het hele traject zijn te groot op maatschappelijk en ecologisch vlak. Bovendien kunnen de doelstellingen die middels de leidingstraat gerealiseerd moeten worden ook op andere wijzen gerealiseerd worden.
Ik hoop dat ondervermelde bezwaren ernstig in overweging genomen worden door het gemeentebestuur om bezwaar in te dienen. Ik kijk alvast uit naar uw reactie op de gemeenteraad.
Omwille van volgende redenen vragen wij als Groen Zonhoven om als gemeente dit bezwaarschrift in te dienen:
· Het doel van de leidingstraat is volgens de startnota om de economische toekomst van de petrochemische industrie veilig te stellen. Als argument wordt naar voor geschoven dat een leidingstraat daarvoor noodzakelijk is, omdat op deze wijze chemische grondstoffen in grotere hoeveelheden over een grote afstand vervoerd kunnen worden. Dat doel kan echter ook via andere transportmiddelen bereikt worden: binnenscheepvaart of treinverkeer. Zo worden momenteel alle bruggen over het Albertkanaal verhoogd om de binnenscheepvaart te stimuleren. Heel wat chemische grondstoffen die via leidingstraten vervoerd worden, kunnen ook via binnenscheepvaart vervoerd worden. Voor de mogelijkheid om vervoer via het spoor te organiseren verwijs ik graag naar de IJzeren Rijn. Er ligt reeds een bestaande spoorverbinding tussen de Antwerpse haven en het Ruhrgebied. Sinds 1992 werd het gedeelte tussen Roermond en Dalheim echter gesloten, waardoor de verbinding niet meer gebruikt kan worden. Prioriteit voor vervoer vanuit de Antwerpse haven richting het Ruhrgebied moet in eerste instantie een heropening van de IJzeren Rijn zijn. De IJzeren Rijn in combinatie met binnenscheepvaart via het Albertkanaal biedt kansen voor het voortbestaan van zowel de industrie in het Ruhrgebied als de industriegebieden in Vlaanderen rond Geel, Meerhout, Tessenderlo en Beringen. Op basis hiervan is een bijkomende leidingstraat in principe overbodig.
· Als bijkomend argument voor de leidingstraat wordt in de startnota verwezen naar een vermindering van het vervoer over de weg. Er wordt echter nergens becijferd welke concrete impact de leidingstraat op dit vlak zou hebben. Het is hoogst twijfelachtig dat er door de aanleg van de leidingstraat effectief minder vrachtverkeer zal zijn.
· De leidingstraat geeft het risico voor heel wat omwonenden dat hun onroerende goed en eigendommen verminderen in waarde omdat ze ineens langs een leidingstraat zullen wonen.
· Bijkomend risico voor omwonenden is de veiligheid. Doordat heel wat buurtbewoners ineens naast een leidingstraat zullen wonen, is dit een element dat potentieel een grote impact heeft op de volksgezondheid. Leidingstraten zijn namelijk enkelwandig en kunnen regelmatig lekken vertonen. Middels het alternatief van o.m. binnenscheepvaart wordt dit gezondheidsrisico beter ingeperkt. Gevaarlijke producten worden in de binnenscheepvaart namelijk in dubbel- of driedubbelwandige schepen vervoerd.
· Alle tracés van de leidingstraat doorkruisen grote oppervlakten bos- en natuurgebied ook in Zonhoven. Het gaat hier dan niet zomaar om wat verdwaalde bomen, maar om enkele stukken van de meest waardevolle natuur in het Vlaams Gewest. Gezien bovenop de leidingstraat geen diepgewortelde beplanting aanwezig mag zijn, worden waardevolle natuurgebieden onherroepelijk verminkt en vernietigd door deze leidingstraat. Het gaat om minstens 344 hectare en maximaal 420 hectare, naargelang het voorliggende tracé dat gekozen wordt. Bewuste natuurvernietiging van die schaal is intussen onaanvaardbaar geworden. Dagelijks maken honderdduizenden buurtbewoners gebruik van deze waardevolle gebieden natuur om te ontspannen, wandelen, fietsen, mountainbiken, sporten, buiten te spelen,… Hun directe omgeving zal veranderen in de negatieve zin door de kaalslag die met de leidingstraat gepaard gaat.
· Niet enkel voor mensen heeft deze leidingstraat een negatieve impact. Ook voor de fauna en flora is dit een absolute ramp. Er worden VEN-gebieden, erkende natuurreservaten en zelfs Natura 2000-gebieden doorkruist. Natura 2000-gebieden behoren tot de meest waardevolle natuurgebieden in Europa. Het doel van Natura 2000-gebieden is om natuur in topconditie te houden en waardevolle planten, dieren en hun leefgebieden te beschermen en waar nodig te ontwikkelen en herstellen. Met een doorkruising van deze gebieden door een leidingstraat worden deze principes met de voeten getreden. Bescherming van Natura 2000-gebieden kan overigens enkel wijken indien er een dwingend openbaar belang is, er geen enkel alternatief is en Europa toestemming geeft voor compensatie van de natuur op een andere plek. Aan deze voorwaarden kan onmogelijk voldaan worden voor de leidingstraat. Er zijn namelijk alternatieven mogelijk voor de leidingstraat door vervoer via spoorwegen (herstel IJzeren Rijn) en binnenscheepvaart.
· De aanleg van deze leidingstraat wordt ook gekaderd binnen het behalen van de Vlaamse klimaatdoelstellingen. De leidingstraat zou volgens de startnota namelijk vrachtverkeer van de baan houden, wat een positieve impact heeft op de vermindering van uitstoot van broeikasgassen. Dit is echter een zwaard dat langs twee kanten snijdt. De grootschalige verdwijning van natuurgebieden in Vlaanderen heeft als implicatie dat er ook een verminderde natuurlijke capaciteit is om broeikasgassen op te nemen. Een berekening van hoe deze verminderde capaciteit zich verhoudt tot uitgespaarde voertuigkilometers ontbreekt volledig. Meer zelfs, in de startnota wordt de verminderde capaciteit tot opname van broeikasgassen door de natuur volledig genegeerd. Overigens kan de grootschalige verminking en verdwijning van natuur in geen geval in overeenstemming gebracht worden met het Vlaams Energie- en Klimaatplan (VEKP), goedgekeurd door de Vlaamse Regering op 9 december 2019. Van dit richtinggevend plan naar 2030 maken de aanplanting van extra bossen, het investeren in extra natuurgebieden i.f.v. de Europese natuurdoelstellingen en het vrijwaren van de open ruimte integraal deel uit. De aanleg van een leidingstraat zoals die voor ligt, kan in geen geval in overeenstemming gebracht worden met de realisatie van voorgaande doelstellingen uit het VEKP.
· De ter beschikking gestelde kaarten zijn niet correct en bedrieglijk. In de startnota staat dat de leidingstraat een breedte van 45 meter in beslag zal nemen. Op de kaarten wordt slechts een strook van naar schatting 10 meter aangeduid. Op basis hiervan kan de bevolking zich geen representatief beeld vormen van de werkelijke impact van de leidingstraat.
· Tot slot blijkt uit het antwoord van minister Demir op een schriftelijke vraag van een Vlaams Parlementslid dat er vandaag slechts een concrete vraag bestaat voor de aanleg van een propaanleiding. Voor de rest stellen er zich geen concrete vragen naar pijpleidingen. De aanleg van een leidingstraat met een breedte van 45 meter (waarin een achttal leidingen gebundeld kunnen worden) is compleet onverantwoord, de gevolgen op het terrein indachtig, tegenover de concrete vraag naar slechts één propaanleiding.
Amendement
Op maandag 26 april 2021 heeft raadslid Frederick Vandeput namens de Open VLD-fractie een amendement ingediend op dit bijkomend agendapunt.
De gemeenteraad heeft dit amendement met 18 stemmen voor, 4 stemmen tegen (raadsleden Reynders, Tholen, Vandeput en Vandereyt) en 5 onthoudingen (raadsleden Albrecht, Lenskens, Lieten, Briers en Crescente) goedgekeurd
De gemeenteraad beslist om onderstaand voorstel om een bezwaarschrift in te dienen tegen de aanleg van de leidingstraat tussen Antwerpen en het Ruhrgebied op het grondgebied Zonhoven goed te keuren met 18 stemmen voor, 4 stemmen tegen (raadsleden Reynders, Tholen, Vandeput en Vandereyt) en 5 onthoudingen (raadsleden Albrecht, Lenskens, Lieten, Briers en Crescente).
Feiten context en argumentatie
De Vlaamse overheid maakt samen met de Antwerpse haven een gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan, kortweg GRUP, om een reservatiestrook vast te leggen voor een ondergrondse leidingstraat van de Antwerpse haven tot de grens met Nederland (Geleen), met een aantakking naar de chemieclusters langs het Albertkanaal in Geel, Meerhout, Beringen en Tessenderlo.
De reservatiestrook voor de ondergrondse leidingstraat wordt vastgelegd via een gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan, dat een ‘overdruk’ legt op de huidige bestemming. Waar mogelijk blijft de bestemming en het bestaande ruimtegebruik boven de grond behouden. Niet toegelaten boven de leidingstraat is bebouwing, bomen of diep wortelende struiken.
Drie alternatieven
De startnota voor de opmaak van het GRUP stelt drie te onderzoeken tracés voor: een noordelijk, een zuidelijk en een gecombineerd centraal tracé. Het beginpunt van elk tracé takt aan op bestaande leidingen en bedrijven in de Antwerpse haven, ter hoogte van de Tijsmanstunnel. Het eindpunt kruist de Maas via Dilsen-Stokkem of via Maasmechelen. Naar de centrale chemieclusters langs het Albertkanaal lopen aantakkingen.
Deze leidingstraat is een zone van 45m breed waarin een 5 à 8 pijpleidingen gebundeld kunnen worden. De aantakkingen zijn 35m breed.
Advies afdeling Ruimte:
Zie kaart: https://dsi.omgeving.vlaanderen.be/fiche-detail/3baa457e-a8a2-4ba3-919f-1cc4a0d71ceb
Eén van de drie voorgestelde tracés loopt doorheen de gemeente Zonhoven.
De leidingstraat doorkruist op het meest zuidelijke punt van Zonhoven de Slangbeekweg en aan de oostelijke zijde de landbouwgebieden ten zuiden van de Kauwbosstraat.
Dit betekent concreet dat aan de Slangbeekweg één Zonhovense woning dient te verdwijnen nl. nr. 39. Tevens zal op het zuidelijk punt een ontbossing in natuurgebied moeten gebeuren.
In oostelijke richting loopt de leidingstraat doorheen het openruimtegebied waar hoofdzakelijk agrarische activiteiten zijn. Hier moeten geen woningen wijken. In deze zone is het LIP Kiewit-Zonhoven van toepassing.
Op zich is de impact van dit tracé op woningen in Zonhoven dus zeer beperkt (1 woning). Voorts wordt de open ruimte door een ondergrondse leidingstraat niet aangetast en kan landschapsherstel meegenomen worden in kader van het LIP.
Wel worden er vragen gesteld over de geplande ontbossingen die dienen te gebeuren. Niet te vergeten dat op het natuurgebied de Teut ook nog een ontbossing zal geschieden door ANB. Het maatschappelijk draagvlak aangaande deze kappingen wordt over het algemeen minder aanvaard.
Verder is de waterhuishouding een belangrijk aspect gezien dit impact kan hebben op het vijvergebied.
Op het vlak van mobiliteit kan de inrichten van de leidingstraat lokaal voor opportuniteiten zorgen door na de aanleg de ruimte op de leidingstraat beter en veiliger in te richten zonder afbreuk te doen aan de bestaande ruimtelijke structuur.
We merken nog op dat op de kaart slechts een strook van naar schatting 10 meter wordt aangeduid, terwijl in de startnota vermeld staat dat de leidingstraat een breedte van 45 meter in beslag zal nemen.
Er dient becijferd te worden hoe groot de impact is op beleidsdomeinen zoals water, natuur, gezondheid, mobiliteit, lokale economie, etc. en welke de milderende maatregelen zullen zijn. Indien er meer duidelijkheid is over het te volgen tracé en de te verwachten milieu- en omgevingseffecten kan het gemeentelijk standpunt verder verfijnd en aangevuld te worden.
BESLUIT
Artikel 1
De gemeenteraad beslist om een bezwaarschrift in te dienen tegen de aanleg van de leidingstraat tussen Antwerpen en het Ruhrgebied op het grondgebied Zonhoven. ( ongewijzigd )
Artikel 2
De gemeenteraad neemt kennis van de startnota leidingstraat Antwerpen-Ruhr en formuleert volgende opmerkingen:
Artikel 3
Deze beslissing wordt overgemaakt aan Departement Omgeving Afdeling Gebiedsontwikkeling, Omgevingsplanning- en projecten, Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 7 te 1000 Brussel.