Met de startbeslissing van 16 maart 2018 zette de Vlaamse Regering het licht op groen voor het planningsproces voor de Noord-Zuidverbinding Limburg (NZL) volgens de procedure van Complexe Projecten. Voor dit planningsproces wordt de nieuwe procesaanpak toegepast (voor meer info zie www.complexeprojecten.be).
Het Complex Project NZL heeft als doel te komen tot een duurzame en geïntegreerde mobiliteitsoplossing ten voordele van de hele regio en het betrokken gebied in het bijzonder. Naast het oplossen van de verkeers- en bereikbaarheidsproblematiek gaat het ook om het verbeteren van de leefbaarheid en kwaliteit voor mens, natuur, landschap, landbouw en economie. Dan doen we door een geïntegreerde aanpak en het voeren van een intensief participatietraject.
Na een uitgebreid onderzoek en een intense dialoog met een grote groep belanghebbenden is het voorkeursalternatief voor de Noord-Zuid gekend: alternatief Ay met tunnels onder de Grote Baan in Houthalen-Helchteren.
Er zijn twee sturende bouwstenen die de alternatieven definiëren: het wegtracé 'missing link' de N74 en de voertuigkeuze voor het openbaar vervoer met name Spartacus Lijn 3. Voor beide onderdelen is een alternatief naar voor gekomen: met name het tracé Ay met tunnels onder de Grote Baan en Hoogwaardig Openbaar Vervoer met een trambus.
In de procesaanpak 'complexe projecten' is voorzien dat instanties formeel advies kunnen verlenen over het voorontwerp voorkeursbesluit (art. 11 decreet CP en art. 12-14 Uitvoeringsbesluit CP). Specifiek bij complexe projecten worden op Vlaams niveau de adviezen per beleidsdomein opgemaakt. De secretaris-generaal van het departement wordt aangeschreven en is verantwoordelijk voor het verder doorsturen van deze adviesvraag naar de verschillende adviesverlenende afdelingen en agentschappen binnen het eigen beleidsdomein. De SG is tevens verantwoordelijk voor de coördinatie van die subadviezen.
Adviezen worden gevraagd op:
- Het geïntegreerd onderzoek (sMER/sMKBA/etc.) en de ontwerp synthesenota
- Het voorontwerp voorkeursbesluit
Ter info: de documenten zijn te vinden in bijlage aan dit besluit, met uitzondering van de synthesenota. Deze is te groot en kon niet als bijlage worden gekoppeld, maar is te downloaden via volgende link: https://www.dropbox.com/s/o2pm8g6zqxikipa/NZL-20211006-Synthesenota-leesversie.pdf?dl=0
Advies van de dienst
- Projecten parallel aan het complex project (p.35 voorontwerp voorkeursbesluit): uit het geïntegreerde onderzoek en input uit overlegmomenten zijn een aantal projecten, processen en initiatieven in de regio naar voren gekomen die sterk samenhangen met NZL (onderdelen van het zogenaamde gebiedsprogramma) waarvan het belangrijk is dat deze projecten voortgang vinden. Deze projecten, processen en initiatieven worden daarom opgenomen in het voorkeursbesluit. Het gaat hierbij om projecten die onafhankelijk en parallel aan de verdere uitwerking van NZL kunnen gerealiseerd worden. Deze acties bevinden zich buiten het complex project en zijn te beschouwen als een parallel project. Inhoudelijke en procesmatige afstemming is hierbij wenselijk en gebeurt via een overkoepelend overleg.
- Hasselt-Genk werd op Vlaamse niveau geselecteerd als regionaalstedelijk gebied en omvat de gemeenten Hasselt, Genk, Diepenbeek en Zonhoven. Een omvangrijk gebied ten oosten van de Noord-Zuid (N74) in Zonhoven is gelegen binnen het GRUP 'Afbakening regionaalstedelijk gebied Hasselt-Genk'. De gemeente wenst voor het centrum binnen deze afbakening een stedelijk beleid te voeren. Door de gemeente is daartoe een eerste visie uitgewerkt. Uit de studie van de regionale woningmarkten blijkt dat voor Zonhoven een belangrijk groeipotentieel is weggelegd. De gemeente Zonhoven wenst de 'gebiedsontwikkeling Zonhoven-centrum' als gemeentelijk project in het voorkeursbesluit vermeld te zien.
- De gemeente wenst een trage verbinding (fietsverbinding) te realiseren tussen natuurgebied De Wijers en natuurgebied De Teut. Deze trage verbinding zal de Noord-Zuid kruisen ter hoogte van het centrum. De oversteek van de Noord-Zuid vormt een belangrijke, zelfs cruciale schakel om de ononderbroken fietsverbinding te kunnen realiseren. De realisatie van deze verbinding (incl. aanleg van een fietsbrug over de Noord-Zuid) maakt deel uit van het LIP Roosterbeek, dat kadert in de uitvoering van het landinrichtingsproject De Wijers – deelproject Roosterbeek-Mangelbeek (LIR) van de Vlaamse Landmaatschappij. Het LIP Roosterbeek werd onderverdeeld in drie pilootprojecten (voortvloeiend uit het voorafgaande onderzoeksproject 'Atelier Multifunctioneel Landschap Roosterbeek'). Deze drie pilootgebieden zijn strategische zones in de vallei waar er grote winsten te boeken vallen in functie van omgevingskwaliteit en ecologisch versterken van de Roosterbeekvallei. De gemeente Zonhoven wenst de haalbaarheid tot realisatie van deze trage verbinding in deelgebied 1 (Landschapspark) van het LIP Roosterbeek incl. aanleg van een fietsbrug over de Noord-Zuid
als gemeentelijk project in het voorkeursbesluit vermeld te zien.
- We blijven de indruk hebben dat vooral voor deelzone B oplossingsgericht is gewerkt, terwijl de Noord-Zuid loopt van Hasselt tot het noorden van de provincie. Wat is het toekomstbeeld van de Noord-Zuid buiten het grondgebied van Houthalen-Helchteren? Via het complex project komt er een visie voor het grondgebied van Houthalen-Helchteren, maar er ontbreekt een visie voor het geheel. De gemeente Zonhoven vraagt daarom werk te maken van een algemene visie voor het ganse tracé van de Noord-Zuid en wenst de opmaak van een 'algemene visie voor de Noord-Zuid' als bovenlokaal project in het voorkeursbesluit vermeld te zien.
- Combinatiealternatief Ay (p.14 voorontwerp voorkeursbesluit): als doortochtalternatief bundelt Ay de regionale wegverbinding N74 en de HOV-bedding op het tracé van de Grote Baan. In de kern van Houthalen en Helchteren passeert de N74 telkens ondergronds. Er worden twee cut en cover tunnels voorzien. De verknopingen met het lokale netwerk gebeuren ter hoogte van Centrum Zuid, de Herebaan en Helchteren Noord.
- Kiewit kent eenzelfde problematiek op het vlak van verkeersveiligheid en -leefbaarheid als de centra van Houthalen en Helchteren. Tijdens de ochtendspits staat het verkeer richting Hasselt reeds aan te schuiven vanaf Zonhoven. Dit is een structurele file tijdens de ochtendspits. Vooral de vertakking in Zonhoven is een moeilijk punt, omdat op deze plek heel wat verkeer afkomstig van Beringen aan de verkeersstroom wordt toegevoegd. Zonhoven vreest dat, van zodra de verkeersknopen in Houthalen en Helchteren ontward zijn, het verkeer nog sneller naar Hasselt zal doorstromen, waardoor de ochtendfiles in Zonhoven enkel langer dreigen te worden. Zeker mocht er sprake zijn van 2x1 rijstrook ter hoogte van Kiewit, waardoor Kiewit nog meer als flessenhals zal fungeren. De gemeente Zonhoven uit haar ontevredenheid over het bestaan van de mogelijkheid tot vermindering van het aantal rijstroken in Kiewit, omwille van de sterk negatieve impact op de mobiliteit in Zonhoven. De gemeente Zonhoven vraag duidelijkheid over de impact van het gekozen doortochtalternatief op Zonhoven (en bij uitbreiding de omliggende gemeenten/regio).
- Versterken ecologisch, hydrologisch en landschappelijk systeem Laambeek/Rodebeek (p.45 voorontwerp voorkeursbesluit): kansen voor het versterken en optimaliseren van de Laambeek als ecologisch-hydrologisch systeem worden verder verkend en in concrete acties en projecten doorvertaald. De vallei van de Laambeek wordt waar mogelijk versterkt als landschap, al dan niet gekoppeld aan een recreatieve structuur. Ook het volledige bocagelandschap tussen de E314 en de noordelijke rand van Zonhoven wordt hieraan gekoppeld.
- De projectcontour die de contour weergeeft van de infrastructurele ingreep loopt doorheen landschappelijk waardevol agrarisch gebied ten zuiden van de E314 op Zonhovens grondgebied. Ten zuiden van de E314 ligt een belangrijk archeologisch en kwetsbaar gebied. De realisatie van een ecologische verbinding tussen De Wijers - Vogelzang - Kolveren - De Teut wordt als opportuniteit gezien. We begrijpen dat een ruime contour is afgebakend als zoekzone, maar vragen wel duidelijkheid over de werkelijke inname en impact op het gebied.