Verjaardagsdozen
Armoede is voor buitenstaanders vaak onzichtbaar. Maar voor kinderen uit kansarme gezinnen is armoede vaak een dwingende constante. Bij het spelen, bij het naar school gaan, bij het shoppen en bij het vieren van hun verjaardag.
Vanuit de opdracht van het huis van het kind enerzijds en de opdracht vanuit het lokaal netwerk armoede anderzijds werd in 2019 beslist om een samenwerking aan te gaan met vzw 't Kietelt. Die vzw zorgt er -door het aanbieden van verjaardagsdozen op maat (~leeftijd, geslacht, ...)- immers voor dat elk kind de kans heeft om zijn / haar verjaardag “echt” te kunnen vieren en die dag even in het middelpunt mag staan! Uit onderzoek bleek immers dat kinderen uit een kansarm gezin, naast het opgroeien in armoede, ook (vaak) het slachtoffer zijn van sociale uitsluiting. Ze kunnen vaak niet trakteren op school en melden zich soms zelf ziek op hun verjaardag. Ze zijn vaak niet in de mogelijkheid om een feestje geven en worden daardoor ook zelden tot niet uitgenodigd op feestjes bij klasgenoten. Op die manier is het doel van de verjaardagsdoos veel ruimer dan enkel een mooie dag te geven. Het kind krijgt een groter gevoel van eigenwaarde en zal meer kansen krijgen om sociaal aanvaard te worden.
De screening voor de toekenning van een verjaardagsdoos gebeurt vanuit de sociale dienst. Zij doen het aanbod aan de gezinnen die in armoede leven om anoniem een verjaardagsdoos te ontvangen voor hun jarige zoon of dochter. Elke ouder die in armoede leeft met een kind tussen 3 en 12 jaar kan ingaan op dit aanbod (het wordt niet automatisch voor elk kind voorzien). De verjaardagsdoos wordt via de maatschappelijk assistent aan de respectievelijke ouder bezorgd. Er komt geen derde partij in beeld naar het kind of naar vriendjes toe.
In de verjaardagsdoos zitten 6 uitnodigingen (ouders krijgen de doos 2 weken vooraf, zodat deze uitnodigingen uitgedeeld kunnen worden). Versiering, een traktatie voor in de klas, chips voor tijdens het feestje, een fles grenadine, een geschenk voor de jarige (afgestemd op de leeftijd en het geslacht) een bakmix voor een cake (die in de microgolfoven gemaakt kan worden, aangezien mensen met een budgetmeter geen oven kunnen gebruiken). Om maar te zeggen, een verjaardagsdoos aangepast aan de werkelijke situatie van gezinnen in armoede.
De kostprijs van één verjaardagsdoos bedraagt 40 euro. In een eerste fase volstonden deze inkomsten aangezien slechts een beperkt aantal OCMW's een samenwerking hadden. De vzw verkreeg inkomsten op grond van sponsoring en giften, en dat volstond. De samenwerking met die eerste gemeentebesturen was voornamelijk organisatorisch, niet financieel.
Gemeenten die later instapten in een samenwerking -zoals Houthalen-Helchteren en Zonhoven- dienden wel 70 procent van de totale kostprijs/doos te kunnen garanderen (28 euro/doos). Het college is hiermee in zitting dd. 10 december 2019 akkoord gegaan. Daarnaast besliste het college om aan ouders die -omwille van penibele huisvesting- een feestje aan huis niet haalbaar zien, een gratis ruimte/lokaal ter beschikking te stellen (tentakel, evenementenhal) waar het verjaardagsfeestje kan doorgaan.
Ter info: In 2021 werden er via het OCMW 110 verjaardagsdozen uitgedeeld. De totale inbreng van het gemeentebestuur bedroeg hiervoor 3.080 euro.
Huisvestingsproblematiek vzw
De stad Bree heeft vzw 't Kietelt altijd gratis gehuisvest in een vleugel van het vroegere ziekenhuis. Gezien dat pand kortelings wordt afgebroken, is de vzw op zoek gegaan naar een nieuwe locatie. Die hebben ze gevonden hebben in een huurpand in Bree (vroegere Wibra) en de huurprijs bedraagt 1.200 euro/maand. Deze huur betekent voor de vzw dus een extra jaarlijkse kost van 14.400 euro en stelde hen voor financiële problemen.
De stad Bree heeft -bij monde van burgemeester Liesbeth Van der Auwera- contact opgenomen met alle gemeenten die vandaag een samenwerking hebben lopen met de vzw met de vraag of zij bereid zijn een (proportionele) bijdrage te doen in de huurkost. Dit a rato van het aantal inwoners, dan wel op basis van het jaarlijks aantal afgenomen verjaardagsdozen.
In eerste instantie leek het niet wenselijk om een bijdrage te doen in de huurkost van een (elders gelegen) vzw. Verdere contactname en onderzoek leerde echter dat we de huidige waardevolle samenwerking in de vorm van een solidariteitsovereenkomst verder konden zetten tegen een financieel voordeliger tarief:
- Financiële verdeelsleutel op basis van een forfaitaire kost/doos:
Kostprijs/doos: 12,85 euro
Afname 2021: 110
Jaarlijkse kost: 1.413,50 euro
Saldo: -1.666,50 euro
- Financiële verdeelsleutel op basis van inwonersaantal:
Aantal inwoners op 1/1/2021: 21.334
Jaarlijkse kost: 1.259 euro
Saldo: -1.821 euro
In beide scenario's is het voor de gemeente Zonhoven sterk voordeliger om in dit verhaal mee te gaan.
Een verdeling op basis van inwonersaantal is het voor het gemeentebestuur financieel het meest voorspelbaar scenario. Anderzijds is een verdeling op basis van het aantal afgenomen pakketten onderling eerlijker en lijkt dit voor de deelnemende gemeenten het meest standvastig op de lange termijn. Men betaalt immers voor wat men afneemt. Voor de vzw lijkt dit daarentegen het minst betrouwbare scenario gezien het geen zekerheid geeft over de jaarlijks gegenereerde inkomsten. Dit kan jaarlijks in de beide richtingen fluctueren.
Het college van burgemeester en schepenen is principieel akkoord om met de overige 15 gemeentebesturen die samenwerken met vzw 't Kietelt een samenwerkingsovereenkomst aan te gaan en in die zin een solidaire financiële bijdrage te leveren.
Het college kan zowel met een financiële verdeelsleutel op basis van inwonersaantal, als met één op basis van aantal afgenomen dozen akkoord gaan, met een voorkeur voor dat laatste.
Van zodra deze nieuwe overeenkomst ingang heeft, komt elke voorgaande overeenkomst met de vzw 't Kietelt te vervallen. Het gemeentebestuur zal op geen enkele andere manier verder bijdragen aan de werkingskosten van de vzw.