2023_CBS_00864 - Dorpshart Zonhoven - verplaatsing en herplaatsing kunstwerken - Goedkeuring

Dorpshart Zonhoven - herlokaliseren monumenten - Goedkeuring

De werken voor de vergroening en ontharding van het Zonhovense dorpshart en het openleggen van de Roosterbeek schieten goed op. De overstortkoker van de riolering is volledig aangelegd, net als de bypass van de Roosterbeek. Aannemer DCA is ondertussen gestart met de heraanleg van de parkings rondom het gemeentehuis en met de open structuur van de Roosterbeek. De opgebroken kasseien van het Kerkplein worden hergebruikt op de parkeervakken van de parkings. Ook de kiosk op het Kerkplein is ondertussen gesloopt voor de aanleg van een koker voor regenwater.

Verplaatsing en herplaatsing kunstwerken dorpshart:

De verplaatsing en herplaatsing van de kunstwerken in het dorpshart is destijds niet mee in de aanneming voorzien. Daarom is een offerte opgevraagd bij enkele firma's gespecialiseerd in "Art Handling", voor het veilig en bedachtzaam (de-)monteren, verpakken en transporteren van objecten. Bij de offerteopmaak is een eerste conditiecheck op de kunstwerken uitgevoerd, noodzakelijk om de verplaatsing en herplaatsing te kunnen uitvoeren.

Object 1: oorlogsmonument eerste wereldoorlog

• Huidige staat: het monument bevindt zich in een zeer slechte conditie waarbij de leesbaarheid van het sculptuur aan de voorzijde ernstig is aangetast. Op een meeste posities ontbreken de voegen. De lacunes zijn opgevuld met diverse soorten materialen. Het bindmiddel van het Frans Kalksteen is aan het oppervlak verdwenen o.a. door weersinvloeden en verkeerde reinigingsmethoden. De lichte plekken aan de onderzijde ter hoogt van de laarzen zijn ontstaan door mossen en algen. Er wordt geadviseerd voor demontage en transport een meer uitgebreide conditiecontrole uit te voeren.
• Aanbeveling: na herplaatsing dient dit monument eigenlijk dringend gerestaureerd te worden.

Objecten 2 en 3: 2 hardstenen kruisen die geplaatst zijn op een hardstenen sokkel

• Huidige staat: de kruisen zijn biologisch vervuild o.a. door algen.
• Aanbeveling: de kruisen dienen te worden gereinigd met stoom.

Object 4: geschilderd gietijzeren kruis

• Huidige staat: het kruis is licht vervuild en geoxideerd.
• Aanbeveling: conditiecontrole uitvoeren na demontage. Reinigen met stoom.

Object 5: bronzen kunstwerk straatzanger Kee op een sokkel uit hardsteen en metselstenen

• Huidige staat: het kunstwerk ziet er goed uit.
  
• Aanbeveling: het kunstwerk reinigen onder lichtdruk en nabehandelen met renaissance was.

Object 6: historische grenspaal waaraan een grensconflict ten grondslag ligt tussen Zonhoven en Hasselt

• Huidige staat: de grenspaal is ernstig biologisch vervuild wat de beleving niet ten goede komt. Op een aantal posities ontbreken delen van het materiaal. Aan de bovenzijde is een scheur zichtbaar.
• Aanbeveling: de grenspaal reinigen met stoom en lacunes en scheuren herstellen.

Objecten 7, 8 en 9: drie gedenkplaten uitgevoerd in koper, natuursteen en brons, en een bronzen gedenksteen in reliëf. De gedenkplaten zijn aangebracht op een gemetselde sokkel.

• Huidige staat: de algehele conditie van de gedenkplaten is redelijk. Bij de natuurstenengedenkplaat met de bronzenletters zijn de bronzenletters sterk verkleurd. De bronzengedenkplaat is sterk aangetast door weersinvloeden en heeft hierdoor niet zo’n mooie uitstraling meer.
• Aanbeveling: conserveringsplan opstellen. Reinigen met stoom.

Object 10: herdenkkruis (zoenkruis)

• Huidige staat: het herdenkkruis bevindt zich is slechte staat. Aan het oppervlak is het sterk biologisch vervuild.
• Aanbeveling: conserveringsplan opstellen. Reinigen met stoom.

Object 11: ’t Zonneridderke (ridderfiguur geplaatst op een hardstenen sokkel)

• Huidige staat: het kunstwerk is licht vervuild. De sokkel is biologisch vervuild.
• Aanbeveling: het kunstwerk reinigen met lichte druk. De sokkel reinigen met stoom na herplaatsing.

Object 12: Oude metalen kruis van de toren der Sint-Quintinus kerk

• Huidige staat: de sokkel is biologisch vervuild en is aan de randen beschadigd. Het kruis is ernstig geoxideerd.
• Aanbeveling: het object reinigen met stoom en een conserveringsplan schrijven ten behoeve van het metalen kruis.

Object 13: abstract bronzen beeld "dubbele beweging" op een sculptuur

• Huidige staat: het kunstwerk ziet er op zich goed uit. De betonnen sokkel is licht vervuild met brons oxidatie.
• Aanbeveling: het kunstwerk reinigen met lichte druk en behandelen met renaissance was.

In zitting van 29.08.2023 vraagt het college verder te onderzoeken welke werken in eigen beheer kunnen worden uitgevoerd.

Maandag 4.09.2023 gaan de verantwoordelijken van Facilitair Management en Stadsontwikkeling op terrein, wat resulteert in een voorstel om volgende objecten in eigen beheer te demonteren en transporteren naar de gemeentelijke werkplaatsen:

• 2 hardstenen kruisen
• gietijzeren kruis
• bronzen beeld straatzanger Kee (bakstenen sokkel wordt afgebroken)
• 3 gedenkplaten (bakstenen sokkels worden afgebroken)
• standbeeld ’t Zonneridderke
• herdenkkruis (zoenkruis)
• abstract bronzen beeld "dubbele beweging" (betonnen sokkel wordt afgebroken)

Belangrijke kanttekening: de werken in eigen beheer kunnen onmogelijk met dezelfde vakkundigheid en precisie worden uitgevoerd als een firma die op dat vlak een jarenlange expertise heeft opgebouwd. Eigen personeel is niet gespecialiseerd in "Art Handling". Er kan geen garantie worden gegeven dat objecten niet beschadigd raken.

Het demonteren en transporteren van volgende objecten wordt voorgesteld uit te besteden:

• oorlogsmonument (omwille van de omvang van het monument)
• historische grenspaal (omdat deze grenspaal in het verleden reeds doormidden is gebroken)
• oude metalen kruis van de toren van de Sint-Quintinus kerk (gezien het metalen bovendeel zeer fragiel is)

Er dient nog opgemerkt te worden dat enkele monumenten in slechte conditie verkeren, waaronder het oorlogsmonument. Een restauratie is niet mee inbegrepen.